ઘરમાં કોઈ પોતાના માણસને ગુમાવ્યા પછી દુઃખ તો હોય જ છે, પણ સાથે એક ડર પણ હોય છે—હવે જમીન કે મકાનના કાગળોનું શું? તલાટી કચેરી, પંચાયત, ધક્કા, સમયનો બગાડ… આ બધું સાંભળતાં જ મન થાકી જાય છે, נכון? એ જ પીડાને સમજતાં Land Revenue Rules 2026 હેઠળ ગુજરાત સરકારે વારસાઈની આખી પ્રક્રિયા બદલી નાખી છે.
હવે વારસાઈ ફક્ત કાગળની રમત નહીં રહી. ટેકનોલોજી આવી છે, સમય બચશે, અને સાચા હકદારોને ન્યાય મળશે. જો તમારા ઘરમાં જમીન કે મિલકતની વારસાઈ બાકી છે, તો આ નવા નિયમો જાણવું તમારા માટે બહુ જરૂરી છે.
Land Revenue Rules 2026 શું છે અને કેમ મહત્વના છે?
Land Revenue Rules 2026 ગુજરાત સરકારના મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા જાન્યુઆરી 2026થી અમલમાં મુકવામાં આવ્યા છે. તેનો હેતુ એકદમ સ્પષ્ટ છે—વારસાઈ પ્રક્રિયામાં પારદર્શકતા લાવવી, છેતરપિંડી રોકવી અને લોકોને વર્ષો સુધી કચેરીના ચક્કર ન લગાવવા પડે એ સુનિશ્ચિત કરવું.
પહેલાં વારસાઈ માટે માનવીય હસ્તક્ષેપ વધારે હતો. હવે નવી ડિજિટલ સિસ્ટમથી એ ઘટાડવામાં આવ્યો છે. AnyRoR અને i-ORA જેવા પોર્ટલ દ્વારા આખી પ્રક્રિયા ઓનલાઈન કરી દેવામાં આવી છે.
24 કલાકમાં મંજૂરી? હા, હવે શક્ય છે
નવા નિયમો મુજબ, વારસાઈ માટેની અરજી ફક્ત ઓનલાઈન સ્વીકારવામાં આવશે. સૌથી મોટી વાત એ છે કે ‘ફેસલેસ વેરિફિકેશન’ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે.
આનો અર્થ શું?
જો તમારા બધા દસ્તાવેજ સાચા છે અને ડિજિટલી વેરિફાઇ થઈ જાય છે, તો તમને કચેરીએ રૂબરૂ જવાની જરૂર નથી.
જાન્યુઆરી 2026થી મરણનો દાખલો સીધો જ રજિસ્ટ્રાર ઓફિસના ડેટાબેઝ સાથે લિંક કરી દેવામાં આવ્યો છે. એટલે હવે ખોટા મરણના દાખલાના આધારે થતી ગેરકાયદેસર વારસાઈ લગભગ બંધ થઈ જશે.
કેટલાક સાદા કેસમાં તો 24 કલાકમાં જ મંજૂરી મળી શકે છે—જે પહેલા કલ્પનાથી પણ બહાર હતું.
Land Revenue Rules 2026 હેઠળ વારસાઈ માટે કયા ડોક્યુમેન્ટ્સ જોઈએ?
અહીં એક મોટો રાહતનો મુદ્દો છે. હવે દસ્તાવેજોની લંબાચોળી યાદી નથી.
નવી પ્રક્રિયામાં લાંબા સોગંદનામા બદલે Self-Declaration માન્ય કરવામાં આવી છે.
મુખ્ય જરૂરી દસ્તાવેજો આ પ્રમાણે છે:
| જરૂરી દસ્તાવેજ | હેતુ |
|---|---|
| મરણનો દાખલો | અવસાનની સત્તાવાર પુષ્ટિ |
| વારસદારોના આધાર કાર્ડ | ઓળખ અને ઓટો-વેરિફિકેશન |
| રેશન કાર્ડની નકલ | પરિવારની વિગતો ચકાસવા |
| 7/12 અથવા 8-A નો લેટેસ્ટ ઉતારો | જમીન/મિલકતની માહિતી |
| Self-Declaration | હકની સ્વ-ઘોષણા |
ખાસ ધ્યાન રાખવાની વાત—દીકરીઓના નામ હવે ફરજિયાત રીતે ચકાસવામાં આવશે. જો કોઈ દીકરીનું નામ રહી જાય, તો સિસ્ટમ પોતે અરજી અટકાવી દેશે.
જૂની અને નવી વારસાઈ પ્રક્રિયામાં શું ફરક છે?
| મુદ્દો | જૂની પ્રક્રિયા | નવી પ્રક્રિયા 2026 |
|---|---|---|
| અરજી પદ્ધતિ | ઓફલાઈન / રૂબરૂ | 100% ઓનલાઈન |
| સમય | 90 દિવસ કે વધુ | 30 થી 45 દિવસ |
| વેરિફિકેશન | તલાટી મુલાકાત | ડિજિટલ + જીઓ-ટેગ |
| સૂચના | ટપાલ | SMS અને WhatsApp |
| દસ્તાવેજ | ફિઝિકલ ફાઈલ | સ્કેન્ડ PDF |
દીકરીઓના હક માટે મોટા સુધારા
Land Revenue Rules 2026માં દીકરીઓના જમીન હકને લઈને સરકારએ બહુ કડક વલણ અપનાવ્યું છે.
જો કોઈ વારસદાર પોતાનો હક છોડવા માંગે, તો હવે તે વિડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા પણ થઈ શકે છે. ખાસ કરીને દીકરીઓનું નામ જો વારસાઈ નોંધમાં રહી ગયું હોય, તો આધાર અને રેશન ડેટાના આધારે સિસ્ટમ એ ભૂલ શોધી કાઢશે.